Wat zijn allergenen?
De stoffen waarvoor men allergisch is geworden /kan worden(pollen, katteharen, voedingsstoffen) noemt men allergenen. Meestal zijn het echter niet direct de stoffen zelf waar men allergisch voor is, maar bepaalde delen daarvan (eiwitten). Ook zijn het meestal niet de dieren waar men allergisch voor is, maar zijn het bepaalde stoffen die deze dieren produceren. De meeste allergenen zijn zo klein, dat ze met een microscoop niet eens te zien zijn. De meeste allergenen liggen op de grond, gebonden aan kleine stofdeeltjes. De grond of de vloerbedekking vormt hiermee een soort groot depot voor alle allergenen. De allergenen komen pas in de lucht terecht wanneer er b.v. met een ¨gewone¨ stofzuiger (zonder filtersysteem) wordt stofgezogen. De hele kleine deeltjes (4,7 micrometer en kleiner) worden door een gewone stofzuiger gewoon de kamer in geblazen en blijven niet achter in de stofzak. Je kunt een allergisch iemand dus eigenlijk geen plezier doen door met een gewone stofzuiger te gaan zuigen vlak voordat hij op bezoek komt.
Indien men foto's ziet van sommige allergenen ziet die met behulp van een microscoop genomen zijn, kan men zich niet voorstellen dat het lichaam zo sterk reageert op een ogenschijnlijk onschuldige stof (zie de foto's van de pollen). Van andere stoffen kan men zich maar al te goed voorstellen dat het menselijk lichaam er heftig op reageert (zie de foto van de huismijt). Hiermee zijn de meest bekende allergenen ook wel genoemd: de pollen en de allergenen die een huismijt produceert. Daarnaast worden de allergenen van katten (het zogenaamde "Fel d 1") en allergenen die door kakkerlakken worden geproduceerd in de literatuur regelmatig genoemd. een nog sterkere vergroting van enkele pollen sterk uitvergroot: huismijt
Als je je huis hermetisch afsluit, kunnen er dan nog allergenen binnenkomen?
Vaak wordt gedacht dat allergenen door verspreiding door de lucht in je huis terechtkomen. Dat blijkt niet waar te zijn. Als in het pollenseizoen de pollenconcentratie buiten op een hoogtepunt is, duurt het nog zo'n drie weken voordat er in huis zo'n zelfde concentratie meetbaar is. Ook wanneer een ruimte regelmatig geventileerd wordt door de ramen te openen. Kennelijk komen de pollen niet door de lucht het huis (ramen open) binnen, maar via b.v. de schoenen en de kleding. De allergenen komen vervolgens op de vloer terecht en hierna vormt de vloer het depot van de allergenen. Om daarna een allergische reactie te bewerkstelligen moeten de allergenen in de lucht verspreid worden. Dit kan b.v. door met een slechte stofzuiger (b.v. gewone stofzak en geen filtering) te gaan stofzuigen. Overigens geeft dit voorbeeld ook al aan dat het na het einde van het pollenseizoen nog een langere periode duurt voordat alle pollen uit huis zijn verdewenen. Dit komt natuurlijk omdat de pollen op ongeveer dezelfde wijze het huis verlaten als waarop ze zijn binnengekomen, namelijk via een "gastheer". Het voorbeeld van de pollen gaat voor een groot deel ook op voor de andere allergenen. Zo kan het best zijn dat je geen kat hebt, maar desondanks zijn er hoogstwaarschijnlijk wel katte-allergenen (Fel d 1) in huis aanwezig. Weliswaar is dat maar een fractie van de concentratie die in huis aanwezig is, maar voor een allergisch iemand is dat meestal nog ruim voldoende om op te reageren.
Helpt stofzuigen ook om pollen, e.d. te verwijderen?
Stofzuigen kan zeer goed helpen, indien men een goede stofzuiger gebruikt. Zo'n stofzuiger moet vooral een goed filtersysteem, b.v. ¨S-klasse filtering¨,hebben om te voorkomen dat de kleine deeltjes door de stofzak heen komen en de kamer in worden geblazen. Dat betekent dat de luchtstroom extra gefilterd moet worden voordat deze lucht de uitlaatopening van de stofzuiger bereikt. Gewone stofzuigers (zonder filter) met een stofzak die uit één laag bestaat blijken zeer slecht te scoren: zij laten vrijwel alle kleine deeltjes met allergenen ongehinderd door. Stofzuigers die uitgerust zijn met een 2 of 3 laags micro-filtratie stofzak filteren al zeer veel van deze kleine deeltjes uit de stofzuigerlucht.